Littekens

afbeelding van Sandra Smiley

Sandra Smiley

communicatiemedewerker

Communicatiemanager Sandra blogt vanuit het oosten van de Democratische Republiek Congo, waar gevechten en instabiliteit voor een aanhoudende noodsituatie zorgen.

Door dichte mist rijden we in een ambulance over de slechte grindwegen van Masisi, een regio in de provincie Noord-Kivu. Het team kreeg kort daarvoor een noodoproep van een hulppost in het plaatsje Nyabiondo: iemand was neergeschoten en moest onmiddellijk overgebracht worden naar het ziekenhuis in Masisi-stad. Een wagen uit Nyabiondo is al onderweg met de patiënt. Met onze ambulance vangen we ze halverwege op.

 

Gehard

Als we de terreinwagen zien, bereid ik me mentaal voor op wat ik denk dat ik ga zien. Een gewonde soldaat misschien, van het leger of van een van de vele gewapende groeperingen die actief zijn in dit gebied. Dit zijn geharde mannen, die al jarenlang vechten in de jungle. Maar zodra ze gewond zijn geraakt, zijn het geen strijders meer – dan zijn het patiënten. En Artsen zonder Grenzen helpt iedereen die hulp nodig heeft, ongeacht het aantal kogels dat zij hebben afgevuurd.

 

Met de ambulance over de grindwegen van het beboste, heulvelachtige Masisi.

 

Overhemd

De chauffeur springt uit de terreinwagen en doet de achterdeuren open. Ik zie vervolgens geen geharde soldaat, gepokt en gemazeld door jarenlange strijd. Het is zelfs helemaal geen soldaat. Het is een jongen, die niet ouder kan zijn dan vijftien jaar. Hij heeft een sterke kaak, maar ronde wangen. Grote handen, maar dunne armen. Zijn lichaam maakt die ongemakkelijke fase door waarin een kind volwassen aan het worden is. Hij draagt een overhemd dat los om zijn lijf valt. Op dat overhemd, waar de kogel door het bovenlijf ging, zitten donkerrode vlekken.

 

Ogen

De jongen wordt zo snel mogelijk overgeheveld naar de ambulance. Verpleegkundigen Astrid en Jacques ontfermen zich onmiddellijk over hem. Als we weer onderweg zijn, communiceert Jacques de toestand van de jongen door aan het ziekenhuis. Hij doet dat in de efficiënte en emotieloze taal van de geneeskunde: lichaamstemperatuur is 37 graden, ademhalingsfrequentie is 20 per minuut, bloeddruk is 120 over 60. Uit zijn woorden kun je niet opmaken hoe bezorgd Jacques is. Uit zijn ogen wel.

 

De jonge Simweray wordt in de ambulance gedragen.

 

Aanval

De jongen heet Simweray. Hij is dertien jaar. Gedurende de nacht vielen gewapende mannen zijn dorp binnen en kwamen het huis van zijn familie in. Ze schoten eenmaal. De kogel raakte Simweray in zijn borst – nadat deze eerst door het hoofd van zijn broer raasde. Zijn broer was op slag dood.

 

Eerste hulp

We komen aan bij het ziekenhuis. Simweray wordt met spoed naar binnen gebracht. Daar wordt hij op de eerste hulp verder onderzocht. Ze kijken de wond na, onderzoeken of er complicaties zijn of dat hij mogelijk in shock is geraakt. Hij zal in elk geval op de eerste hulp blijven totdat zijn arts zeker weet dat hij stabiel is. Daarna zal hij waarschijnlijk nog weken op de verpleegafdeling liggen, voor medische én geestelijke zorg.

 

Simweray heeft naast zijn fysieke ook de nodige mentale littekens.

 

Stuk metaal

Ik vraag me af wat er met de kogel zal gebeuren. Wordt deze verwijderd uit Simwerays borst? De chirurgen in het ziekenhuis vertellen me dat ze kogel kunnen weghalen. Dan zou de wond volledig kunnen genezen en dat zou de kans op toekomstige complicaties drastisch verlagen. Maar tegelijkertijd is het gevaarlijk om dat vreemde stuk metaal te verwijderen uit dat deel van het lichaam waar veel organen en slagaders samenkomen. Het kan onherstelbare schade veroorzaken. De jongen loopt het risico om dood te bloeden.

 

Geheugen

Het risico op gezondheidsproblemen is lager als de kogel in het lichaam blijft, wordt geconcludeerd. De jongen is maar net aan de dood ontsnapt, dat willen de chirurgen hem niet nog een keer laten doorstaan. De kogel blijft daarom waar hij is. Zoals ook de gebeurtenis zelf in zijn geheugen gegrift is. Zijn huis is overvallen, zijn familie bedreigd, zijn broer vermoord, hijzelf ernstig verwond. Simweray zal de rest van zijn leven de fysieke en mentale littekens met zich meedragen.

 

Simweray herstelt in het ziekenhuis in Masisi van zijn verwondingen.

 

Onderhuids

Hij is niet de enige. Zo veel mensen – mannen, vrouwen, kinderen – zitten gevangen in het kruisvuur in dit deel van Oost-Congo. Ze bevinden zich op de verkeerde plek op het verkeerde moment. En uiteindelijk bevinden zij zich dan hier, op een bed in ons ziekenhuis. Dit conflict gaat maar door en heeft zich onder de huid van alle mensen genesteld. Zullen zij ooit een moment kennen waarop ze hun normale leven weer op kunnen pakken? Zal de kogel ooit verwijderd worden, zodat de wonden volledig kunnen genezen?

 

December 2015

Sluit zoeken

Zoekveld