© Sven Torfinn

Verkennende missies

Hoe bepaalt Artsen zonder Grenzen waar ze gaat werken als er een noodsituatie optreedt? Hiervoor heeft Artsen zonder Grenzen een speciaal noodhulpteam.

Alleen door zelf te gaan kijken is het mogelijk een goed beeld te krijgen en te beoordelen of we er ook echt een taak hebben.

 

Speciaal team

Op het hoofdkantoor in Amsterdam volgt een speciaal team van ervaren hulpverleners de ontwikkelingen in gebieden waar medische noodsituaties dreigen te ontstaan. Vooral de landen waar een gewapend conflict speelt of waar uitbuiting en onderdrukking aan de orde zijn, volgen we op de voet. Vanzelfsprekend houden we ook de mogelijke uitbraak van ziekten in de gaten en moeten we in landen waar we al werken voorbereid zijn om tijdig te kunnen reageren op natuurrampen.

 

Quirijn Dees onderzoekt de situatie rondom het afgelegen kustplaatsje Libertad in de Filipijnen na de tyfoon van november 2013. © Florian Lems/MSF

 

Bronnen

Onze informatie krijgen we uit verschillende bronnen. We volgen natuurlijk het nieuws, maar we raadplegen ook gespecialiseerde internationale organisaties zoals de International Crisis Group en Reliefweb van de Verenigde Naties, die voortdurend politieke ontwikkelingen analyseren. Daarnaast houden we contact met onze zusterorganisaties en met oud-medewerkers in landen waar we ooit gewerkt hebben.

 

Inschatten

Als we de situatie in een gebied niet vertrouwen, sturen we een verkennend team om zelf de situatie in te schatten. Meestal gaat het dan om een acute noodsituatie, maar het kan ook zijn dat de gezondheidszorg in een gebied door politieke omstandigheden onder druk staat en mensen de toegang tot medische hulp volledig dreigen te verliezen. Al is er nog zoveel informatie op internet, zelf ter plekke kijken geeft het beste beeld. Pas dan kunnen we beoordelen of we er ook echt een taak hebben.

 

Hulpverleners Caroline Voûte en Frankin Frias Diaz bezoeken een geïmproviseerde gezondheidspost in DR Congo, opgezet door verpleegkundigen die ook gevlucht zijn. © Louise Annaud/MSF

 

Verkennende teams

Verkennende teams bestaan meestal uit twee of drie mensen. Daar zit een arts of verpleegkundige bij en iemand die ervaren is in het inschatten van veiligheidssituaties en het leggen van contacten met autoriteiten en andere machthebbers. Vaak gaat er ook een logistiek medewerker mee om in kaart te brengen hoe we zo snel mogelijk hulpgoederen ter plaatse kunnen krijgen. Soms maken ook specialisten op het gebied van water en sanitatie deel uit van het team.

 

Luisteren

Eenmaal in het land zelf leggen we contacten met de overheid en andere hulporganisaties zodat we op de hoogte blijven van de laatste informatie. Daarna reizen we zo snel mogelijk naar het crisisgebied en is het een kwestie van luisteren, luisteren, luisteren. We proberen onderweg met zoveel mogelijk mensen te praten, op de markt, in de cafés en natuurlijk in de ziekenhuizen en klinieken waar we komen. Wordt er gevochten in de regio? Zijn er vluchtelingen? Is er nog voldoende aanvoer van eten of lijden de mensen honger? Zijn er ziekten uitgebroken? Heeft iedereen wel toegang tot medische zorg, of zijn er bevolkingsgroepen die uitgesloten worden?

 

Actie

Zo gaan we door tot we het beeld compleet hebben en dan is het tijd om een actieplan te maken dat we hier op het hoofdkantoor in Amsterdam nog eens goed tegen het licht houden. Als het verkennende team meteen in actie moet komen, zorgen wij dat er vanuit Amsterdam zo snel mogelijk versterking en materialen komen.