Turkmenistans uiterlijke façade van welzijn en welvaart
maskeert een situatie die gevaarlijk is voor de gezondheid van haar
bevolking: het bestaan van besmettelijke ziekten wordt ontkend,
medische gegevens worden systematisch gemanipuleerd en
internationale standaarden en protocollen worden zelden in praktijk
toegepast. Dit stelt Artsen zonder Grenzen in het vandaag
uitgebrachte rapport 'Turkmenistan's opaque health system'. Het
rapport is gebaseerd op de observaties en ervaringen van Artsen
zonder Grenzen medewerkers.
Volk in de steek gelaten
In de 10 jaar dat Artsen zonder Grenzen in het
land medische hulp heeft verleend, hebben de medewerkers ervaren
hoe levens dagelijks in gevaar worden gebracht door medische
nalatigheid en wijdverspreide riskante medische praktijken, zoals
het regelmatig uitvoeren van bloedtransfusies zonder het bloed
vooraf op hiv of hepatitis C te testen. Overheidspersoneel werkt in
een cultuur die wordt gedomineerd door vrees, waarin zieken die in
kritieke toestand verkeren weggestuurd worden om een negatief
effect op de gevoelige statistieken te vermijden. Het gaat hierbij
om de cijfers wat betreft de kraamvrouwensterfte,
zuigelingensterfte en besmettelijke ziekten. De nationale
gezondheidszorg laat het Turkmeense volk in de steek door sterker
gericht te zijn op het imago dat zij in het buitenland wil
uitstralen dan op het aanpakken van de levensechte dreiging die
infectieziekten voor de mensen vormen.
Tuberculose
'Tuberculose en seksueel overdraagbare ziekten
zoals aids komen veel vaker voor dan de officieel gerapporteerde
cijfers suggereren en de Turkmeense overheid weigert deze realiteit
te erkennen,' zegt Leslie Shanks, arts en medisch directeur van
Artsen zonder Grenzen. 'Internationale organisaties die actief zijn
in het land, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en UNICEF,
houden deze problemen in stand door een schijn van legitimiteit te
geven aan het verstrekken van valse informatie en aan medische
praktijken die niet alleen ondoeltreffend maar ook veelal
gevaarlijk zijn.'
Gevolgen voor de regio
Tuberculose (tbc), vooral de multiresistente
variant, is waarschijnlijk de meest gevaarlijke bedreiging voor de
volksgezondheid. Gezien de hoge tbc-cijfers in de buurlanden vreest
Artsen zonder Grenzen voor een enorm probleem in Turkmenistan. Als
er niet onmiddellijk en op grote schaal actie wordt ondernomen kan
dit leiden tot een grote gezondheidscrisis die ook gevolgen kan
hebben voor de hele regio. Mensen met multiresistente tbc moeten,
met hulp van internationale medische experts, op korte termijn
gediagnosticeerd en behandeld worden.
Turkmenistan verlaten
In 2009 nam Artsen zonder Grenzen nadat de
activiteiten van de organisatie verder werden beperkt, het
moeilijke besluit Turkmenistan te verlaten. Artsen zonder Grenzen
concludeerde dat de organisatie het risico liep medeplichtig te
raken aan het verhullen van problemen in de gezondheidszorg in
plaats van hulp te bieden aan patiënten. De afgelopen vijf jaar
werkte Artsen zonder Grenzen in het districtshospitaal in Magdanly,
in Oost-Turkmenistan. Artsen zonder Grenzen wilde hiermee de
kwaliteit van medische zorg aan kinderen en (zwangere) vrouwen
verbeteren.
'Internationale organisaties moeten hun
verantwoordelijkheid nemen om transparantie in de Turkmeense
gezondheidszorg te bevorderen. Ze moeten ophouden cijfers in hun
rapportage op te nemen die tegenstrijdig zijn,' dringt Leslie
Shanks aan.
Lees ons rapport over de
gezondheidszorg van Turkmenistan (Engelstalig)