Over de hele wereld zijn miljoenen mensen van huis en
haard verdreven. Omdat er een burgeroorlog in hun land gaande is,
of omdat legertroepen en andere gewapende groepen met elkaar om de
macht strijden. Of vanwege onderdrukking. Soms weten de mensen het
conflictgebied te ontvluchten, maar vaak kunnen ze met geen
mogelijkheid het gebied verlaten en daarmee aan het geweld
ontkomen. Het overgrote deel van vluchtelingen wereldwijd zijn
vluchtelingen binnen eigen land, ook wel ontheemden
genoemd.
Vluchtelingenzorg
Artsen zonder Grenzen helpt vluchtelingen.
Artsen, verpleegkundigen, water- en hygiënespecialisten en andere
experts bieden ter plaatse, samen met lokale medewerkers, hulp.
Hierbij werken zij volgens een vast draaiboek dat gebaseerd is op
jarenlange ervaring.
Artsen zonder Grenzen zet bijvoorbeeld een
kliniek op in een vluchtelingenkamp, of gaat met mobiele hulpposten
naar de plaatsen waar de gevluchte mensen zich hebben verzameld. We
enten mensen in tegen veel voorkomende – dodelijke – ziekten. Door
de jarenlange onrust hebben vluchtelingen en ontheemden vaak
nauwelijks inentingen gehad. Vaak delen wij ook hulpgoederen uit
als plastic zeil, dekens, zeep en jerrycans.
Vluchtelingenverdrag
Het Verdrag over de status van vluchtelingen
is door de VN aangenomen in 1951 en van kracht sinds 1956. Het
stelt dat vluchtelingen (degenen met gegronde vrees voor vervolging
om redenen van ras, godsdienst, nationaliteit, het behoren tot een
sociale groep of politieke overtuiging), niet mogen worden
teruggestuurd naar een land waarin zij vervolging te vrezen hebben
(verbod op refoulement). Degenen die ernstige misdrijven
hebben begaan kunnen volgens artikel 1F van het
Vluchtelingenverdrag worden uitgesloten van asiel. Ruim 140 landen
zijn partij bij het verdrag. Oorspronkelijk gold het verdrag
slechts voor vluchtelingen in verband met de Tweede Wereldoorlog in
Europa, maar deze beperkingen werden d.m.v. een Protocol uit 1967
opgeheven. Het verdrag is de grondslag voor het werk van
de Hoge Commissariaat voor vluchtelingen van de VN
(UNHCR).
Noodsituaties: 10 prioriteiten voor noodhulp aan vluchtelingen
en ontheemden
- Situatie verkennen: om hoeveel vluchtelingen
of ontheemden gaat het, hoe zijn ze eraan toe en welke hulp hebben
ze nodig?
- Inenten tegen mazelen: als er dan één kind
mazelen krijgt, is de rest snel aangestoken en kunnen er veel
kinderen sterven.
- Zorgen voor schoonwater en
hygiëne: water is een bron van leven, maar ook van dood.
Als er geen hygiënische voorzieningen zijn, kunnen besmettelijke
ziekten zich snel verspreiden.
- Voeding: we onderzoeken of de vluchtelingen of
ontheemden genoeg voedsel hebben en we behandelen ondervoede
kinderen. Indien nodig organiseren we voedseldistributies.
- Opzetten van onderdak en het kamp slim
indelen: waar komt de kliniek, hoe is de waterafvoer
geregeld, etc.
- Opzetten van een kliniek of hulppost: hiervoor
hebben we speciale kits met medicijnen, verband, compressen,
stethoscopen, malariatests, injectiespuiten etc.
- Zieke mensen behandelen en epidemieën
voorkomen.
- Monitoren van de gezondheidssituatie.
- Indelen en trainen van het team:
internationale medewerkers werken samen met mensen uit het land
zelf: zij spreken de taal en kunnen snel het vertrouwen van mensen
winnen. Vaak nemen we ook vluchtelingen of ontheemden zelf aan om
ons te helpen, bijvoorbeeld als gezondheidswerker die actief op
zoek gaat in het kamp of mensen medische zorg nodig hebben.
- Coördinatie: we spreken met andere
(hulp)organisaties en instanties, houden elkaar op de hoogte van
het laatste nieuws en wat er nog moet gebeuren qua hulp voor
vluchtelingen of ontheemden.
Artsen zonder Grenzen en vluchtelingen