Een veilige (werk)omgeving bij Artsen zonder Grenzen

Bij Artsen zonder Grenzen streven we ernaar om een veilige (werk)omgeving te creëren: voor onze patiënten, medewerkers en iedereen met wie we in contact komen via onze projecten en op onze kantoren.

View this page in English

Wat houdt dit in? Een veilige werkomgeving Een melding doen Meldingen in 2024 Links en documenten Onze organisatie

In een veilige (werk)omgeving voelt iedereen zich veilig, welkom, gerespecteerd en gewaardeerd. Dit houdt in dat er geen ruimte is voor onacceptabel gedrag dat een negatieve impact heeft op de fysieke en/of mentale gezondheid van onze medewerkers en patiënten. Onder onacceptabel gedrag verstaan wij:

Machtsmisbruik
Exploitatie (inclusief gebruik maken van sekswerkers)
Misbruik van alcohol en andere drugs
Agressie en geweld
Psychologisch misbruik
Seksueel grensoverschrijdend gedrag
Seksuele relaties met minderjarigen (jonger dan 18 jaar) en patiënten
Racisme en discriminatie

© MSF
Hoda El Hefnawi zorgt met haar collega’s voor ontheemde mensen in een verlaten hotel dat omgebouwd is tot kliniek. Libanon, 2024. – © Maryam Srour, MSF

Gedragscode

Iedere medewerker van Artsen zonder Grenzen, of ze nu op het hoofdkantoor werken of in de landen waar Artsen zonder Grenzen actief is, ondertekent bij indiensttreding onze Gedragscode. Hierin staat:

wat de standaarden voor verantwoord gedrag zijn
wat wij verstaan onder onacceptabel gedrag
welke verantwoordelijkheden werknemers en leidinggevenden hebben
de meldingsprocedure voor klachten over onacceptabel gedrag.
Onze gedragscode is openbaar en kan via onderstaande link worden gedownload.

Download de gedragscode.

Training en begeleiding

We organiseren regelmatig trainingen en workshops om ervoor te zorgen dat alle medewerkers van Artsen zonder Grenzen weten wat er van hen wordt verwacht op het gebied van goed gedrag, hoe ze kunnen bijdragen aan een veilige werkomgeving en hoe ze onacceptabel gedrag kunnen melden. Voor medewerkers die voor het eerst op uitzending gaan naar het buitenland is verantwoord gedrag een vast onderdeel van de training.

We zorgen ervoor dat medewerkers in leidinggevende functies zich bewust zijn van hun rol en verantwoordelijkheid in het creëren van een veilige werkomgeving. Zij worden getraind in het voorkomen van onacceptabel gedrag en hoe om te gaan met een klacht of melding.

Team Verantwoord Gedrag

Ons Team Verantwoord Gedrag focust zich op de preventie van onacceptabel gedrag en het opvolgen van klachten en meldingen. Zij zijn verantwoordelijk voor het opstellen van de Gedragscode en de inhoud van trainingen en workshops over de Gedragscode.

Personeelsbijeenkomsten

Zowel op onze kantoren als op locaties waar we hulp verlenen worden regelmatig bijeenkomsten georganiseerd voor medewerkers. Het doel van deze bijeenkomsten is om de bewustwording rond verantwoordelijk gedrag te vergroten en collega’s te informeren over hoe zij kunnen omgaan met waarnemingen of ervaringen van onacceptabel gedrag.

Machtspositie van (medische) hulpverleners

Het is enorm belangrijk dat onze hulpverleners zich ervan bewust zijn dat zij een zekere machtspositie hebben ten opzichte van patiënten en soms ten opzichte van elkaar. We vragen hen daar op een verantwoordelijke wijze mee om te gaan en zich integer en respectvol te gedragen. Zo creëren we ook voor onze patiënten een veilige omgeving.

Open dialoog cultuur

Bij Artsen zonder Grenzen stimuleren we een open dialoog- cultuur waarin medewerkers zich comfortabel voelen elkaar om advies te vragen, hun grenzen aan te geven, feedback te geven en elkaar aan te spreken op onacceptabel gedrag. Zo houden we onszelf en elkaar verantwoordelijk voor hoe we met elkaar omgaan.

We stimuleren patiënten en mensen in de gemeenschappen waarin we werken ook om onacceptabel gedrag door medewerkers van Artsen zonder Grenzen te melden, zodat beschuldigingen correct kunnen worden opgevolgd en/of onderzocht.

Ons team behandelt een cholera uitbraak in een kamp voor ontheemde personen. Zuid-Soedan, 2024. – © Isaac Buay, MSF

Meldingskanalen en procedure

Bij de eigen leidinggevende
Bij de leidinggevende van de eigen leidinggevende
Bij één van de (externe) vertrouwenspersonen op kantoor of in het land waar de medewerker werkt (indien aanwezig)
Bij het Team Verantwoord Gedrag, via e-mail op rbu@amsterdam.msf.org of via Telefoon/WhatsApp/Telegram: +31 (0)6 2094 1917

Na het indienen van een klacht over onacceptabel gedrag wordt de melding opgepakt door ons Team Verantwoord Gedrag. Het Team Verantwoord Gedrag bekijkt of een klacht ontvankelijk is en bespreekt verschillende opvolgingsmogelijkheden met de klager. Indien nodig kan het Team Verantwoord Gedrag zelf een onderzoek starten of een extern onderzoek aanbevelen.

De onderzoekers spreken met relevante betrokken personen en eventuele getuigen en kijken naar mogelijk ander bewijs. Wanneer er overtuigend bewijs is dat het gemelde ongewenste gedrag heeft plaatsgevonden, dan doet het Team Verantwoord Gedrag een aanbeveling voor een sanctie voor de beklaagde medewerker. Sancties kunnen variëren van verbale of geschreven waarschuwing, schorsing of ontslag. Ontslag betekent dat iemand niet meer voor Artsen zonder Grenzen wereldwijd kan werken.

Bescherming van melders

We willen elke mogelijke barrière voor het melden van onacceptabel gedrag wegnemen. Alle meldingen worden serieus opgepakt, altijd vertrouwelijk behandeld en er zit ook geen verjaringstermijn aan het doen van een melding. Melders hoeven niet te vrezen voor ontslag als gevolg van een melding en als organisatie doen we er alles aan om risico’s voor de persoonlijke veiligheid van een melder en de beklaagde te minimaliseren.

Hulp voor slachtoffers

De veiligheid en het welzijn van slachtoffers van onacceptabel gedrag zijn altijd onze eerste prioriteit. We bieden psychologische- en medische hulp aan slachtoffers en waar nodig ook juridische ondersteuning.

Complicerende omstandigheden

We weten dat er omstandigheden kunnen zijn die mensen er van weerhouden een melding te maken van onacceptabel gedrag. Iemand is mogelijk bang voor stigmatisering, represailles of om niet te worden geloofd. Bepaalde contexten waarin we werken versterken mogelijk de angst om een melding te maken, bijvoorbeeld in conflictgebieden waar de bevolking sterk afhankelijk is van hulp van buitenaf of werkgelegenheid. Dit is een ingewikkelde zaak en we streven ernaar een omgeving te creëren waarin zowel onze patiënten als onze medewerkers ongewenst gedrag veilig kunnen en durven melden.

In 2024 is er in 21 gevallen een onderzoek ingesteld naar aanleiding van een klacht:

1 persoon kreeg een mondelinge waarschuwing, 6 personen kregen een schriftelijke waarschuwing en 8 personen zijn ontslagen omdat zij gedragscode overtraden. In 1 geval werd de opvolging van bewezen overtreding van de gedragscode (Code of Conduct) doorwezen naar het management.
In 5 gevallen bleek na onderzoek dat er geen duidelijk en overtuigend bewijs was dat de gedragsregels waren overtreden.

Daarnaast gingen managers in gesprek met 31 medewerkers over hun functioneren naar aanleiding van klachten. In 28 gevallen heeft de organisatie gesprekken gevoerd met medewerkers om hen te herinneren aan het gewenste gedrag in de werkomgeving en in de omgang met collega’s.