‘Telemedicine’ redt levens in ziekenhuis van Carnot
In de afgelegen stad Carnot in Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) kampt het lokale ziekenhuis met een chronisch tekort aan medisch specialisten. Voor onze teams die hier dagelijks patiënten behandelen, is 'Telemedicine’ daarom uitgegroeid tot een onmisbaar hulpmiddel.
In 2023 telde de CAR volgens de Wereldbank slechts zeven artsen per 100.000 inwoners. Ter vergelijking: in de EU zijn dat er gemiddeld 415. Toch is de vraag naar medische hulp enorm. In 2025 registreerden we meer dan 8.000 bezoeken aan de spoedeisende hulp voor kinderen en bijna 6.300 opnames. Door de hoge werkdruk en beperkte capaciteit, moeten artsen ’s nachts vaak in hun eentje levensbepalende beslissingen nemen.
Wereldwijd netwerk van experts
Telemedicine is medisch overleg op afstand. Via een beveiligde app die ook bij een trage internetverbinding werkt, kunnen zorgverleners röntgenfoto’s en testresultaten delen met een wereldwijd netwerk van experts: artsen, verpleegkundigen, verloskundigen, fysiotherapeuten en psychologen. Zij zijn gespecialiseerd in onder meer spoedeisende geneeskunde, infectieziekten, chirurgie en geestelijke gezondheidszorg.
“De meeste specialisten zijn medewerkers van Artsen zonder Grenzen. Maar als we de juiste expertise niet in ons netwerk hebben, dan zoeken we die erbuiten,” zegt Clara Mazon, directeur van het Telemedicine-programma. In sommige gevallen blijft het ministerie van Volksgezondheid toegang houden tot het systeem nadat de steun van Artsen zonder Grenzen aan een gezondheidscentrum is beëindigd. Zo kunnen artsen een beroep blijven doen op externe expertise.
Waardevolle ondersteuning
Huisarts Kana Yamada, gespecialiseerd in antibioticaresistentie, vertelt hoe waardevol de steun is: “Soms sta ik er alleen voor in een complexe situatie met beperkte middelen. Het advies van Telemedicine-experts helpt me bepalen hoe ik de beste zorg kan leveren.” Driekwart van de ingediende gevallen krijgt binnen 24 uur een eerste reactie, bijna de helft zelfs binnen acht uur.
Telemedicine speelt ook een cruciale rol bij de afweging of een patiënt moet worden overgebracht naar hoofdstad Bangui, ruim 480 kilometer verderop. Zo’n evacuatie kost al gauw zo’n 6.800 Britse pond. Met een second opinion van een arts op afstand kan de arts bepalen of zo’n zware, kostbare reis echt nodig is.
Verrijking van kennis
Het gebruik van Telemedicine binnen Artsen zonder Grenzen groeit gestaag: in 2025 werden wereldwijd meer dan 5.300 medische gevallen gedeeld vanuit 212 projecten in 58 landen. Ruim 1.200 medewerkers volgden een training. Uit intern onderzoek blijkt dat 96 procent van de gebruikers aangeeft dat het systeem een verrijking van hun medische kennis is. In Carnot steeg dankzij Telemedicine de bezettingsgraad naar ongeveer 77 procent en daalde de ziekenhuissterfte tot 2 procent in 2025.
