Tadzjikistan: Kinderen door een zware ziekte heen helpen

Tadzjikistan, voorheen onderdeel van de Sovjet-Unie, raakte meteen na haar onafhankelijkheid verwikkeld in een burgeroorlog. In 1997 werd een vredesakkoord getekend. Het inlopen van de ontstane economische achterstand vormt echter een grote uitdaging. Landbouw en industrie vormen de grootste inkomsten in het land. Daarnaast heeft het land de hoogste bergen van haar buurlanden Oezbekistan, Afghanistan, Kirgizië en China. De spectaculaire landschappen maken het wel een land waar mensen graag doorheen reizen. Helaas maakt tuberculose, de grootste dodelijke besmettelijke infectieziekte van de wereld, vele slachtoffers in Tadzjikistan.

Help je mee?

Artsen zonder Grenzen behandelt TBC in Tadzjikistan

De situatie in Tadzjikistan Hoe wij helpen Onze impact Doneer nu

Resistente vorm van tuberculose in opmars

Tuberculose wordt via de lucht verspreid. Je kunt het krijgen als iemand die besmet is, hoest of niest. Niet iedereen wordt er ziek van, maar als je dat wel wordt, tast het meestal je longen aan. Wereldwijd leidt het jaarlijks tot bijna 10 miljoen zieken en 1,5 miljoen doden. Een half miljoen mensen lijden aan een vorm van tuberculose die resistent is voor 1 tot alle 4 van de standaardantibiotica voor tuberculose. ‘Gewone’ tuberculose kan met een kuur van 6 maanden genezen worden. De behandeling voor resistente tuberculose kan echter wel 2 jaar duren, met ernstige en ook blijvende bijwerkingen als nierfalen, gehoor- en zichtverlies. Naar schatting krijgen er in Tadzjikistan jaarlijks ruim 7.500 mensen tuberculose. Een kwart daarvan lijdt aan resistente tuberculose.

Kinderen centraal

Voordat onze teams in 2011 in Tadzjikistan begonnen, was er geen specifieke behandeling voor kinderen met multiresistente tuberculose. Deze multiresistentie houdt in dat 2 van de 4 standaardantibiotica tegen tuberculose geen vat hebben op de ziekte bij de patiënt. Er bestaat ook nog een superresistente variant: dat is een vorm die ook resistent is voor de helft van de tweedelijns medicijnen (medicijnen die je geeft omdat de standaardmedicijnen niet werken). Ofwel: nóg moeilijker te behandelen. In samenwerking met de overheid hebben wij een innovatief zorgmodel ontwikkeld. Het houdt in dat wij aan contactonderzoek doen, maar ook dat wij actief op zoek gaan naar mensen die met de tuberculosebacterie besmet kunnen zijn, maar (nog) geen symptomen vertonen. Juist voor jonge kinderen is het belangrijk om de ziekte tijdig te behandelen. Want jonge kinderen hebben nog geen volledig ontwikkeld immuunsysteem en behoren tot een risicogroep voor tuberculose.

Speeltherapie

Onze teams werken in de hoofdstad Doesjanbe en de omliggende regio’s, met name in het Machiton ziekenhuis, het landelijke centrum voor de behandeling van tuberculose. Zij passen de medicijnen zó aan voor de kinderen, dat zij deze makkelijker kunnen innemen of toegediend kunnen krijgen (bijvoorbeeld via een sonde). We houden voortdurend hun voortgang in de gaten door regelmatig monsters af te nemen en deze in het laboratorium te onderzoeken. We motiveren hen de zware behandeling vol te houden met aangepaste psychosociale hulp, zoals speeltherapie. Ook geven we voorlichting en speciale voeding. Om hun genezingskansen te verhogen gebruiken we hier nieuwere tuberculosemedicijnen en verkorte kuren.

Verslag van onze ervaringen

In mei 2019 brachten we het rapport ‘Breaking the cycle: Paediatric DR-TB detection, care and treatment in Tajikistan’ uit om onze ervaringen te delen met andere landen in de regio.

80%

van onze patiënten (van 0 tot 18 jaar oud) is genezen van tuberculose

27

procent van de behandelde kinderen had zelfs superresistente tuberculose

230+

kinderen behandeld voor resistente tuberculose

Genezen
Mahina is genezen van tuberculose. Bijna twee jaar lang is ze behandeld in onze kliniek in Tajikistan. Nu is Mahina beter en kan ze weer bij haar familie zijn. Sinds 2011 geven wij hier tbc-zorg speciaal voor kinderen.
Spelen ter afleiding
Dilbar (13) speelt in de nieuwe speeltuin van het tuberculose-ziekenhuis in Dushanbe, Tadzjikistan. Voor jonge tuberculosepatiënten of familieleden is de speeltuin een goeie afleiding in het vaak lange en moeilijke behandelingsproces. – © Wendy Marijnissen
Kortere behandeling
Onze medische teams volgen de groei en ontwikkeling van patiënten onder behandeling. Voor kinderen die hiervoor in aanmerking komen, ondersteunen wij de implementatie van een korter kuur, waardoor patiënten minder lang worden behandeld. – © Sabir Sabirov
Zorg speciaal voor kinderenWe geven dit meisje een tuberculosebehandeling. Dat kan maanden duren. Gelukkig hoeft ze niet al die tijd in onze kliniek te blijven. Wij ondersteunen gezinnen met tbc-zorg speciaal voor kinderen. Wij helpen de ouders met het bijhouden van de medische gegevens en de observatie van de behandelingen. Door deze manier kunnen kinderen dagelijkse zorg thuis ontvangen en geven hun ouders de medicijnen.
– © Sabir Sabirov
Jonge patiënt
Orion is pas 4 jaar oud en heeft al tuberculose. Loanna onze arts luistert naar Orion’s longen en ademhaling. Zo controleert ze de kleine jongen tijdens het behandelingsproces. – © Wendy Marijnissen
Spelenderwijs
Wij maken bij onze tuberculose-behandeling gebruik van speeltherapie. Zo leren de kinderen spelenderwijs om te gaan met de ziekte. Sinds 2011 geven wij in Tajikistan, tbc-zorg speciaal voor kinderen. – © Sabir Sabirov
co-infectie
Arts Christoph controleert Rukhshona’s lymfeklieren. Rukhshona (11) heeft MDR-TB. Ze heeft ook hiv, wat haar tbc-behandeling moeilijker maakt. – © Wendy Marijnissen