Naar de homepage
Naar de homepage
Naar de homepage
Volg ons op social media

Wat is kala azar?

Kala azar, of viscerale leishmaniasis, is wereldwijd de op één na dodelijkste ziekte veroorzaakt door een parasiet. Alleen malaria maakt meer slachtoffers. Het is een tropische ziekte die op mensen wordt overgedragen door de beet van een vrouwelijke, geïnfecteerde zandvlieg. Hoewel de ziekte goed te behandelen is, sterven er nog steeds veel mensen aan kala azar. Onze teams vragen meer aandacht voor deze onderbelichte ziekte.

Een medewerker van Artsen zonder Grenzen behandelt een jonge patiënt met kala azar.

De oorsprong van kala azar

Kala azar is Hindi voor ‘zwarte koorts.’ Het is een parasitaire ziekte die wordt overgebracht door minuscule zandvliegen (phlebotomae). De zandvliegen broeden voornamelijk in het bloed van kleine zoogdieren. Denk aan honden en apen. Wanneer een zandvlieg deze gastheer prikt, wordt de leishmania ook opgenomen. Vervolgens kan de parasiet overgebracht worden op de mens.

Waar komt kala azar voor?

Kala azar komt voor in 76 landen. Er zijn tussen de 50.000 en 90.000 nieuwe gevallen per jaar, waarvan ongeveer 90% in Brazilië, Ethiopië, India, Kenia, Somalië, Zuid-Soedan en Soedan. Tussen 1989 en 2020 hebben we bijna 150.000 mensen met kala azar behandeld, meer dan een derde hiervan in Zuid-Soedan.

De symptomen van kala azar

Na de beet van de zandvlieg kan het wel twee tot zes maanden duren voor de eerste symptomen optreden. De parasiet verspreidt zich in het beenmerg, de milt, lever en lymfeklieren. Bijna altijd zijn de symptomen koorts, bloedarmoede en een vergroting van de milt en lever. Het afweersysteem functioneert steeds minder goed. Kala azar leidt onbehandeld bijna altijd tot de dood.

Een medewerker van Artsen zonder Grenzen met een patiënt in een ziekenhuis.

Is kala azar besmettelijk?

Een klein gedeelte van de mensen die wordt gestoken door de zandvlieg ontwikkelt de ziekte actief. Vooral mensen die leven in armoede, met een lage weerstand, lopen het risico om de ziekte te ontwikkelen.

Is de ziekte te genezen?

Ja, maar het kan een complex proces zijn. De weerstand van de parasiet in bepaalde regio’s van Oost-Afrika maakt het extra lastig. Sommige medicijnen moeten worden geïnjecteerd in de spieren, wat erg pijnlijk is. Bovendien is de prijs van de medicijnen erg hoog en zijn de medicijnen niet overal verkrijgbaar.

Kala azar voorkomen en behandelen

Alleen preventieve maatregelen kunnen kala azar voorkomen, zoals het gebruik van insecticiden, speciale muskietennetten en het dragen van beschermende kleding. Wie is behandeld voor de ziekte, is vaak immuun. Dit is niet het geval bij mensen met hiv, zij kunnen keer op keer ziek worden. Een co-infectie is desastreus, omdat beide ziektes het immuunsysteem aantasten. Het laat zien dat er meer onderzoek gedaan moet worden naar nieuwe en betere behandelingen tegen kala azar.

Een patiënt met kala azar op een ziekenhuisbed in Ethiopië.

Hoe helpt Artsen zonder Grenzen om kala azar wereldwijd te verhelpen?

We behandelen patiënten, doen onderzoek om de behandelingen en diagnostiek te verbeteren en pleiten voor een betere wereldwijdeaanpak van kala azar. Meer bekendheid rond de ziekte draagt bij aan een snellere diagnose en een veilige, effectieve behandeling voor onze patiënten.

: Hoe kan ik helpen?

Dankzij onze donateurs helpen onze teams mensen met dodelijke ziektes zoals kala azar. Naast het behandelen van mensen, doen we onderzoek naar deze ziektes om zoveel mogelijk patiënten te kunnen genezen. Wil jij ook iets doen voor mensen in nood? Help mee.

Ja, ik help mee
Medewerkers van Artsen zonder Grenzen helpen een patiënt.

Meer over Onze hulp bij ziekte