Reactie publicatie misstanden

Eind 2024 kwamen er meldingen binnen van Soedanese vrouwen in Oost-Tsjaad. Zij beschuldigden medewerkers van Artsen zonder Grenzen (AzG) van seksuele uitbuiting en misbruik. Artsen zonder Grenzen stuurde direct meerdere onderzoeksteams om gevallen op te sporen en te onderzoeken.

In de maanden daarna werden 59 meldingen van wangedrag gevonden. Het ging om seksuele intimidatie, uitbuiting en misbruik. De meldingen betroffen verschillende soorten werknemers, zoals vaste medewerkers, dagloners, externe aannemers en leveranciers.

Een deel van de meldingen werd bevestigd. Andere konden niet worden bewezen, omdat slachtoffers of daders soms niet te identificeren waren. Wanneer ernstig wangedrag werd vastgesteld, zijn onmiddellijk maatregelen getroffen.

In totaal zijn 18 medewerkers ontslagen. Zij mogen niet meer voor Artsen zonder Grenzen werken. Volgens Laura Leyser, secretaris-generaal van Artsen zonder Grenzen, is “dit gedrag een ernstige schending van onze waarden en verantwoordelijkheden. Artsen zonder Grenzen erkent het leed van de slachtoffers en betreurt het diep dat dit is gebeurd. We hebben als organisatie de plicht om de veiligheid van onze patiënten te waarborgen, misbruik te voorkomen en er streng tegen op te treden.”

Onze grootste zorg is voor de vrouwen en meisjes die slachtoffer zijn geworden. We hebben steun geboden afgestemd op de wensen en behoeften van de slachtoffers, zoals psychologische, medische of juridische hulp en andere vormen van ondersteuning. AzG wil deze aanpak blijven verbeteren, zodat slachtoffers de zorg en ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Om de privacy en veiligheid van de betrokkenen te beschermen, delen we geen verdere details over individuele zaken of uitkomsten.

Naar aanleiding van het onderzoek heeft Artsen zonder Grenzen in Oost-Tsjaad verschillende maatregelen genomen. Zo zijn de procedures voor het aannemen van lokaal personeel en dagloners aangescherpt, onder meer door betere screening en referentiecontroles. Ook is de controle op de identiteit van medewerkers verbeterd. Het systeem om misstanden te melden, is versterkt en er wordt beter toegezien op het signaleren van misbruik binnen projecten. Daarnaast zijn medewerkers aangesteld die moeten zorgen voor een veilige werkomgeving, ondersteund door HR-teams.

Het onderzoek van AzG had als doel de situatie beter te begrijpen, problemen te herkennen en actie te ondernemen. Dit laat zien dat wij als Artsen zonder Grenzen misbruik actief wil detecteren en aanpakken.

Sinds 2018 verzamelt en publiceert AzG gegevens over wangedrag binnen de organisatie. Deze gegevens gaan over verschillende vormen van misbruik en ongepast gedrag, waaronder seksuele uitbuiting, misbruik en intimidatie. De cijfers worden elk jaar gepubliceerd op de internationale website van MSF en op deze pagina van Artsen zonder Grenzen Nederland. In 2024 en 2025 hebben we in het openbare jaarverslag gerapporteerd over deze meldingen en over de stappen die we hebben gezet hiertegen.

Artsen zonder Grenzen werkt sinds 1981 in Tsjaad. We helpen daar waar de gezondheidszorg tekortschiet en springen bij in noodsituaties. We geven onder andere vaccinaties, hulp bij ondervoeding en basisgezondheidszorg aan vluchtelingen, mensen die op de vlucht zijn in eigen land en aan gemeenschappen die vluchtelingen opvangen.

Onze teams in Tsjaad bestaan uit 872 lokale medewerkers en 81 internationale medewerkers. Daarnaast werken er 390 medische medewerkers zonder vast contract, die een financiële vergoeding krijgen van Artsen zonder Grenzen.