Belarus: vechten tegen tuberculose

Tot haar onafhankelijkheid in 1991 maakte het Oost-Europese Wit-Rusland (ook wel aangeduid als Belarus) deel uit van de Sovjet-Unie. Er wonen half zoveel mensen als in Nederland (9,5 miljoen). Eén vijfde van de totale bevolking woont in de hoofdstad Minsk. Deze stad is compleet herbouwd na de verwoesting tijdens de Tweede Wereldoorlog. Buurlanden zijn Letland, Litouwen, Rusland, Oekraïne en Polen. Helaas veroorzaakt de besmettelijke ziekte tuberculose veel leed in Belarus.

Help je mee?

Een medewerker van Artsen zonder Grenzen met een patiënt in Belarus.

Onze hulp in Belarus Meer over tuberculose

4255

psychosociale consulten uitgevoerd in 2019
60+

patiënten nemen deel aan ons onderzoek om een kortere, betere kuur voor resistente tuberculose
50+

mensen behandeld voor hepatitis C in 2019

Artsen zonder Grenzen en tuberculose

Onze teams hebben ruim 30 jaar ervaring met het behandelen van tuberculose. Ze behandelen mensen voor tuberculose in 30 landen over de hele wereld. In 2019 hebben wij wereldwijd 18.800 mensen gestart op een kuur voor tuberculose en 2.000 voor resistente tuberculose. Hiermee zijn we een van de grootste non-gouvernementele (niet aan een overheid verbonden) behandelaars voor resistente tbc.

4 tuberculose behandelcentra in Belarus

Onze teams ondersteunen het Wit-Russische ministerie van Volksgezondheid in 4 tuberculosebehandelcentra in de hoofdstad Minsk en in Volkovichi, een dorp in de Minsk-regio. Naast het behandelen van patiënten geven wij ook inhoudelijk advies: over hoe om te gaan met antibiotica die de laatste jaren op de markt zijn gekomen en hoe je mensen kunt helpen de kuur voor resistente tuberculose vol te houden. Omdat deze vorm van tuberculose resistent is tegen 2 van de 4 standaardmedicijnen voor tuberculose, moeten deze mensen met zwaardere antibiotica worden behandeld. En dat gaat gepaard met bijwerkingen die zó ernstig zijn, dat deze mensen tot wanhoop worden gedreven. Daarnaast bezoeken onze teams een strafkolonie in de plaats Orscha. Hier behandelen zij ingezetenen met resistente tuberculose en bijkomende infecties als hepatitis C.

Psychosociale hulp bij resistente tuberculose

Vanwege hun ziekte worden mensen met resistente tuberculose veelal door anderen gemeden. Daardoor komen ze in een sociaal isolement terecht. Ook hebben veel mensen drugs- of alcoholproblemen en vaak ook nog het hiv-virus. Naast een medische behandeling is psychosociale support daarom essentieel om patiënten te helpen de zware tot wel 2 jaar durende antibioticakuur vol te houden. Want voor het lichamelijk herstel van de ziekte is hun algemene welzijn cruciaal. Daarvoor hebben onze teams, in samenwerking met het Wit-Russische ministerie van Volksgezondheid, een speciaal hulpprogramma opgesteld. Maandelijks krijgen tussen de 70 en 80 patiënten hier een psychosociaal consult. De eerste tekenen wijzen erop dat deze supportsessies de gewenste positieve impact hebben op de mensen en hun genezing. Ook voeren onze teams een studie uit om de effectiviteit en haalbaarheid van dit programma aan te tonen.

Een medewerker van Artsen zonder Grenzen in een ziekenhuis met een patiënt met resistente tuberculose.

Een nieuwe, betere kuur

Ons project in Minsk is tevens één van de vijf locaties van het klinisch onderzoek dat wij hebben opgezet onder de naam TB-PRACTECAL. De onderzoeksteams hebben een nieuwe, kortere en betere kuur voor resistente tuberculose ontwikkeld. En daarmee is een droom uitgekomen. Een droom waarvan de start mogelijk werd gemaakt door het Droomfonds van de Postcode Loterij. Het doel: een kuur van enkel 6 maanden waarbij de patiënten maar 5 pillen per dag hoeven te slikken, in plaats van 2 jaar 20 pillen per dag. Zonder pijnlijke injecties. En waarvan de bijwerkingen een stuk beter te verdragen zijn voor de patiënten. TB-PRACTECAL wordt vanuit Londen geleid door ons medisch onderzoeksteam. Naast Wit-Rusland vindt ons klinisch onderzoek ook plaats in Oezbekistan en Zuid-Afrika. Dankzij de Postcode Loterij ontving ons onderzoek een extra gift van 4 miljoen euro.

In Minsk voeren we daarnaast een tweede studie uit onder de naam endTB. Deze studie evalueert de veiligheid en doeltreffendheid van de nieuwere antibiotica tegen tuberculose: bedaquiline en delaminide. Aan dit onderzoek nemen meer dan 120 patiënten deel.