DR Congo Crisis op crisis

In Democratische Republiek Congo komen verschillende crises samen. Nog steeds heeft geweld een groot deel van het land in haar greep. Ondertussen grijpen ziektes als ebola, mazelen, cholera en mpox om zich heen. Onze teams bieden noodhulp in 20 van de 27 provincies: een van onze grootste hulpprojecten ooit.

Een man draagt een kind tijdens een ebola uitbraak in Liberia.

Breaking news Ebola-uitbraak in DR Congo

Nieuwe ebola-variant uitbraak

In de Congolese provincie Ituri is een nieuwe ebola-uitbraak uitgebroken. In korte tijd zijn honderden vermoedelijke besmettingen en tientallen sterfgevallen gemeld in meerdere gebieden, waaronder Mongwalu, Bunia en Rwampara. Ook in buurland Oeganda is inmiddels een besmetting bevestigd.

Het gaat om de Bundibugyo-variant van het ebolavirus. Voor deze variant bestaat op dit moment geen goedgekeurd vaccin of behandeling. Tegelijkertijd leven veel mensen in de getroffen regio’s al midden in geweld en onveiligheid, met beperkte toegang tot medische zorg. 

Waar is nu de uitbraak?

De uitbraak is vastgesteld in de Congolese provincie Ituri in het Noord-Oosten van het land, vlakbij de grens met Oeganda en Zuid-Soedan. In de getroffen gebieden Mongwalu, Bunia en Rwampara zijn in totaal 246 vermoedelijke besmettingen en meer dan 80 sterfgevallen gemeld. Ook buurland Oeganda heeft inmiddels een besmetting bevestigd. In Ituri hebben veel mensen al beperkte toegang tot zorg en is er sprake van aanhoudende onveiligheid. Veel mensen vluchten in dit gebied de grens over. Snel ingrijpen is daarom essentieel om verdere verspreiding van het virus te voorkomen.

Hoe helpt Artsen zonder Grenzen Ebola te bestrijden? 

Wij bereiden een grootschalige noodhulpoperatie voor in Congo en staan ook klaar om in actie te komen in Oeganda. Onze teams zijn al aanwezig in de getroffen gebieden om de medische situatie in kaart te brengen.  

We sturen extra artsen, verpleegkundigen, logistiek personeel en medische hulpmiddelen naar het gebied. Ook nemen we extra maatregelen in bestaande ziekenhuizen en klinieken om patiënten en zorgverleners te beschermen tegen verdere verspreiding van het virus. We werken samen met lokale autoriteiten voor toegang tot zorg en surveillance. Kortom, we zetten alles op alles om de uitbraak zo snel mogelijk in te dammen. De afgelopen jaren hebben we met onze expertise meerdere ebola-uitbraken helpen bestrijden in DR Congo. Deze uitbraak is de zeventiende in het land sinds het eerste geval werd ontdekt in 1976.

Hulpmiddelen arriveren in Bunia voor de ebola response in Congo.

:Help je mee?

Juist in de eerste dagen van een uitbraak maakt snelle medische hulp het verschil. Maar om snel genoeg te kunnen handelen, is meer hulp hard nodig. Samen met jou kunnen wij snel in actie komen. Help je mee om levensreddende medische zorg mogelijk te maken?

veelgestelde vragen Over ebola in DR Congo

Wat is ebola?

Ebola is een zeer besmettelijke virusziekte die het immuunsysteem aantast en ernstige inwendige bloedingen kan veroorzaken. Er bestaan vijf bekende varianten van het virus. De Bundibugyo-variant, die nu in Ituri (DRC) en Oeganda circuleert, heeft een sterftecijfer van 25–40%. De ziekte begint vaak met griepachtige symptomen (koorts, hoofdpijn, spierpijn, vermoeidheid), gevolgd door braken, diarree, huiduitslag en orgaanfalen. In latere stadia kunnen bloedingen (via ogen, oren, neus of mond) optreden. Niet iedereen vertoont dezelfde symptomen, en de ziekte kan onvoorspelbaar verlopen.

Waar is ebola ontstaan en waar komt het nu voor?

Ebola werd voor het eerst ontdekt in 1976 in Zaïre (nu DRC), naar de rivier waar het virus voor het eerst werd geïdentificeerd. Sindsdien zijn er meerdere uitbraken geweest, met name in Centraal- en West-Afrika. De grootste uitbraak was die in West-Afrika (2014–2016). De meest recente uitbraak is nu in Ituri in DR Congo en Oeganda (mei 2026), waar de Bundibugyo-variant circuleert.

Hoe krijg je ebola?

Ebola verspreidt zich alleen via direct contact met:

  • Lichaamsvloeistoffen (bloed, speeksel, braaksel, ontlasting, zweet) van een besmet persoon of dier.
  • Besmette voorwerpen (zoals naalden, beddengoed of kleding).
  • Dieren (met name vleermuizen of apen) die het virus dragen. Niet via de lucht, water of voedsel (tenzij dit besmet is met lichaamsvloeistoffen). Let op: Besmette personen zijn het meest besmettelijk in de laatste uren voor hun overlijden en na de dood.

Hoe lang duurt het voordat je ziek wordt na een besmetting?

De incubatietijd (tijd tussen besmetting en ziek worden) is 2 tot 21 dagen.

Hoe wordt er getest op ebola?

De diagnose wordt gesteld met een labtest die het virusgen kan detecteren. Vroeger duurde dit dagen, maar sindsdien zijn er snellere methoden ontwikkeld, zoals de GeneXpert (een draagbaar apparaat dat binnen enkele uren een diagnose kan stellen).

Bestaan er medicijnen tegen ebola?

Voor de Bundibugyo-variant (de variant die nu in Ituri in DR Congo en Oeganda circuleert) bestaan er op dit moment geen goedgekeurde medicijnen. Wel zijn er experimentele behandelingen ontwikkeld voor andere Ebola-varianten (zoals de Zaïre-variant).

Is er een vaccin tegen ebola?

Er bestaat wel een vaccin (rVSV-ZEBOV) tegen de Zaïre-variant van Ebola, dat met succes is ingezet tijdens eerdere uitbraken. Voor de Bundibugyo-variant is er echter geen goedgekeurd vaccin beschikbaar. Daardoor is de huidige uitbraak extra uitdagend.

Waarom is de huidige uitbraak in DR Congo zorgwekkend?

Deze uitbraak is zorgwekkend omdat:

  • De diagnose laat is vastgesteld. Het virus is al in meerdere gebieden verspreid (Mongwalu, Rwampara, Bunia) en ook in buurland Oeganda waargenomen.
  • De Bundibugyo-variant van het ebola virus een sterftecijfer van 25–40% heeft.
  • Men in Ituri maar beperkte toegang heeft tot zorg. Gezondheidszorg is slecht bereikbaar en het is erg onveilig in het gebied.
  • Voor deze ebola variant geen goedgekeurde vaccins, behandelingen of medicijnen beschikbaar zijn.
Hoe weet je wanneer de ebola-uitbraak voorbij is?

Een Ebola-uitbraak wordt officieel voorbij verklaard als er 42 dagen lang geen nieuwe besmettingen zijn gemeld. Dit is twee keer de maximale incubatietijd(21 dagen). Pas dan kan worden gezegd dat het virus niet meer circuleert.

Meer nieuws Over ebola in Congo

Wat is de situatie in DR Congo?

Het geweld in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC) is de afgelopen twee jaar toegenomen. Hierdoor zijn meer mensen dan ooit hun huizen ontvlucht en is de humanitaire situatie verslechterd. Teams van Artsen zonder Grenzen bieden sinds 2023 extra hulp om in de groeiende medische noden te voorzien.

Het gebrek aan de juiste zorg in DR Congo

Een ritje naar het ziekenhuis kan urenlang duren in Congo. Sinds de jaren zestig wordt er niet meer geïnvesteerd in de infrastructuur van het land. Naast de slechte wegen, hebben mensen te maken met een constante staat van onveiligheid. Het geweld tussen gewapende groepen beperkt de bewegingsvrijheid van mensen. Voor onze teams is de toegang tot mensen in nood regelmatig beperkt, waardoor het soms lastig is om direct te reageren op een ziekte-uitbraak.

Mpox-uitbraak

Sinds 2022 zien onze teams in de DR Congo steeds meer mensen met mpox. Mpox, eerder bekend als apenpokken, is een virusinfectie die wordt veroorzaakt door het mpox-virus. Herkenbaar voor mpox is de huiduitslag, in de vorm van blaasjes en zweren. Zonder medische behandeling kan mpox dodelijk verlopen. De toename van het aantal mensen dat lijdt aan mpox komt doordat er nieuwe variant is van het virus. Deze variant is dodelijker en gevaarlijker. In augustus 2024 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de mpox-uitbraak uitgeroepen tot internationale noodsituatie. Mpox komt ook voor in andere Afrikaanse landen en buiten het Afrikaanse continent.

Een vaccin is het belangrijkste middel tegen mpox. Maar die zijn mondjesmaat beschikbaar. We hebben onze hulpverlening op veel plekken in de DR Congo opgeschaald, maar meer hulp is dringend nodig. Daarom pleiten we voor meer internationale hulp, bijvoorbeeld door het ter beschikking stellen van mpox-vaccins.

Verpleegkundige Artsen zonder Grenzen legt de symptomen van mpox uit, DRC 2024

Onze noodhulp in DR Congo

We helpen op verschillende manieren. Enerzijds pakken we problemen aan die voortkomen uit conflicten en crises. Zo behandelen we gewonden, bieden we chirurgie aan patiënten met oorlogsverwondingen, geven we zorg aan kinderen met ondervoeding, mensen met malaria of slachtoffers van seksueel geweld. Anderzijds reageren we met lokale teams op uitbraken van ziektes als mpox, cholera, mazelen, gele koorts en buiktyfus. Dankzij onze kennis en ervaring in het land, weten we ook keer op keer ebola-uitbraken te bestrijden.

Waar bieden we noodhulp?

Hoewel de onveilige situatie onze hulp soms moeilijk maakt, verlenen we medische zorg in een groot deel van de DR Congo. Van basiszorg tot specialistische hulp in ziekenhuizen. Met mobiele klinieken bieden we medische hulp in de meest afgelegen plekken. Het ontbreken van wegen en bruggen houdt onze teams niet tegen. Met boten en motoren weten we moeilijk bereikbare gebieden vaak toch te bereiken.

Jouw steun maakt het verschil

Dankzij onze donateurs konden wij de mensen in Congo helpen met:

  • 2.285.100

    medische consulten
  • 46.900

    behandelingen voor seksueel geweld
  • 19.700

    kinderen opgenomen in intramurale voedingsprogramma’s
  • 15.600

    operaties
  • 843.300

    vaccinaties tegen mazelen
  • 1.220

    antiretrovirale behandelingen voor hiv

:Help je ook mee?

Jouw steun maakt een groot verschil voor mensen in oorlog en conflictgebieden, zoals in de DR Congo. Dankzij onze donateurs kunnen we direct reageren bij een nieuwe ziekte-uitbraak, maar ook continue zorg bieden aan gewonden, zwangere vrouwen en kinderen met ondervoeding.

Medische controle in DR Congo door Artsen zonder Grenzen

Meer over Artsen zonder Grenzen