Gaza
Onze hulp in Gaza

Meer dan 60.000 mensen steunden onze oproep om medische zorg in Gaza hoog op de politieke agenda te zetten. Met die steun zijn we naar Den Haag gegaan. Daar hebben we de Nederlandse regering opgeroepen zich in te zetten voor ongehinderde humanitaire toegang tot Gaza.

Die oproep blijft hard nodig. Israëlische beperkingen zorgen ervoor dat nieuwe medische voorraden en internationale medewerkers Gaza niet binnenkomen. Daardoor wordt het voor onze Palestijnse collega’s steeds moeilijker om de zorg voort te zetten.

We blijven de Nederlandse regering daarom oproepen om Israël met Nederlandse en Europese diplomatieke middelen aan te spreken op deze beperkingen. Want steun voor onafhankelijke humanitaire hulp is belangrijk, maar uiteindelijk zijn concrete stappen nodig om ervoor te zorgen dat patiënten de medische zorg krijgen die ze nodig hebben.

Wij hebben daarbij benadrukt: steun in woorden is belangrijk, maar patiënten hebben daden nodig. We blijven daarom aandringen op concrete stappen.

De registratiesituatie is best ingewikkeld. Artsen zonder Grenzen is geregistreerd bij de Palestijnse Autoriteit om in de Palestijnse gebieden te werken. Maar om internationale medewerkers en nieuwe voorraden Gaza en de Westelijke Jordaanoever binnen te krijgen, hebben we ook te maken met de Israëlische autoriteiten. Onze registratie bij Israël is verlopen.

Dat heeft grote gevolgen voor onze hulp. Sinds januari kunnen we geen extra voorraden en internationale medewerkers meer naar binnen brengen. En sinds 1 maart werken alleen onze Palestijnse collega’s nog in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.

Om onze Israëlische registratie te vernieuwen, moeten we aan nieuwe eisen voldoen. Zo vragen de Israëlische autoriteiten om namen van medewerkers te delen. We hebben uitgebreid onderzocht of dat op een veilige manier kon. Daarbij hebben we ook onze Palestijnse collega’s betrokken. Maar we kregen niet de garanties die nodig zijn om zeker te weten dat het delen van die informatie onze collega’s niet in gevaar brengt. Daarom hebben we geen namen gedeeld.

We blijven openstaan voor gesprekken met de Israëlische autoriteiten. Ondertussen zetten onze Palestijnse collega’s de medische zorg voort. Maar zonder nieuwe voorraden en internationale collega’s met specialistische kennis wordt dat steeds moeilijker. Als deze situatie voortduurt, kunnen we mogelijk niet al onze medische zorg blijven bieden.

Het Israëlisch-Palestijns conflict escaleerde op 7 oktober 2023. Hamas vuurde die dag duizenden raketten af op Israël, en doodde en gijzelde honderden mensen. Als reactie op de aanval voert Israël sindsdien luchtaanvallen uit op Gaza.

Het aantal doden en gewonden loopt sinds oktober 2023 elke dag op. Twee miljoen mannen, vrouwen en kinderen in de Gazastrook hebben nauwelijks nog toegang tot basisbehoeften en medische zorg. De situatie in Gaza is een humanitaire ramp.

Wat is een staakt-het-vuren?

De situatie in de Gazastrook is de afgelopen maanden zo ernstig verslechterd dat er inmiddels sprake is van hongersnood in het gebied rond Gaza-Stad. Dat meldt het IPC, de voedselwaakhond van de Verenigde Naties, in een nieuwe analyse van augustus 2025. Hierin staat ook dat de regio’s Deir al-Balah en Khan Younis tegen eind september gevaar lopen door hongersnood te worden getroffen.

Tussen mei en eind juli 2025 is het aantal patiënten in onze ondervoedingsprogramma’s verviervoudigd. Eén op de vier patiënten in onze klinieken is ondervoed. Met name kinderen, zwangere vrouwen en moeders. Ondervoeding is levensbedreigend. En maakt het herstel van wonden en infectieziekten vrijwel onmogelijk. Eén op de drie Gazanen zit momenteel dagenlang zonder voedsel.

Steeds vaker zijn ook hulpverleners ondervoed. Sommige collega’s verlenen medische hulp terwijl ze al 24 tot 48 uur niets hebben gegeten.

Door de aanvallen op Gaza zijn veel ziekenhuizen verwoest. Maar door blokkades bij de grenzen van Gaza is het bijna onmogelijk om medische voorraden bij onze hulpverleners te krijgen. De medische tekorten zijn enorm. Hierdoor moeten hulpverleners nog altijd met zeer beperkte middelen werken om slachtoffers toch van de nodige zorg te voorzien. Vreselijk schrijnende situaties zijn het gevolg.

Als gevolg van het geweld in Gaza en de enorme tekorten zien we een groot aantal andere problemen ontstaan. Mensen krijgen door het gebrek aan basisbenodigdheden zoals water, voedsel en elektriciteit, te maken met allerlei complicaties die hun levens in gevaar brengen. Denk aan ontstekingen van wonden die niet goed verzorgd kunnen worden, uitdroging door een tekort aan water en ondervoeding als gevolg van voedseltekorten. Ook zien we een toename van besmettelijke ziekten die zich steeds sneller verspreiden, waaronder diarree, acute luchtweginfecties, huidinfecties en hepatitis.

Sinds oktober 2023 tot september 2025 hebben onze teams het volgende gedaan in Gaza en de Westelijke Jordaanoever:

• 1.247.557 consulten
• 390.218 spoedhulpbehandelingen
• 78.107 mensen behandeld tegen diarree
• 29.465 operaties
• 61.178 patiënten opgenomen
• 16.683 bevallingen begeleid
• 70.599 mensen psychologische steun gegeven

Daarnaast investeren we nog steeds in voorraden, transport, lokale salarissen en noodhulp. Maar tegelijkertijd zijn we bang voor epidemie uitbraken als het gezondheidssysteem niet snel hersteld kan worden.

Veel ziekenhuizen en medische klinieken in Gaza zijn nog steeds verwoest. Nog maar 14 van de 36 ziekenhuizen in Gaza zijn deels operationeel, en zelfs die draaien met grote moeite vanwege alle tekorten. In Noord-Gaza is geen enkel ziekenhuis meer volledig in werking.
Onze teams moesten zich al minstens achttien keer terugtrekken uit ziekenhuizen en klinieken na aanvallen. Meer dan vijftig keer werden medische locaties getroffen door luchtaanvallen, tankschoten of directe gevechten. Daarnaast kwamen hulpkonvooien onder vuur te liggen. Sinds het begin van de oorlog zijn al 1.580 zorgverleners gedood. Bij deze aanvallen verloren vijftien van onze collega’s het leven.

Artsen zonder Grenzen heeft bovendien per 20 januari 2026 alle niet-kritieke medische activiteiten in het Nasser-ziekenhuis opgeschort vanwege veiligheidsincidenten met gewapende mannen. AzG werkt uitsluitend waar de veiligheid van patiënten en medewerkers kan worden gewaarborgd. Wij roepen alle strijdende partijen op medische zorg te respecteren, zodat deze te allen tijde ongehinderd kan doorgaan.