Damir is twee maanden oud. Sinds zijn geboorte is hij pas twee keer in bad geweest: één keer in het ziekenhuis en één keer op een dag waarop er heel even elektriciteit was. ‘We gebruiken nu vochtige doekjes, omdat het erg koud is’, vertelt zijn zeventienjarige moeder Kateryna. ‘De kamer wordt niet warm genoeg om hem in bad te doen. Ik ben bang dat mijn kind verkouden wordt.’
Kateryna en Damir wonen in een voormalig wetenschappelijk instituut in Dnipro dat in 2022 is omgebouwd tot opvangcentrum. Bewoners kunnen bij onze teams terecht voor medische consulten. In het opvangcentrum wonen nu ongeveer 270 mensen die gevlucht zijn uit bezette gebieden of steden die tot puin zijn gebombardeerd. Door de Russische aanvallen op energiecentrales moeten de bewoners dagenlang doorbrengen zonder verwarming, water of elektriciteit. En dat bij temperaturen die dalen tot twintig graden onder nul.
Medische zorg voor ontheemden hard nodig
Met onze mobiele klinieken verlenen we steeds meer medische zorg aan bewoners van opvangcentra. De zorg aan mensen op de vlucht is hard nodig nu de gevechten doorgaan en steden en dorpen leeglopen. In 2025 hebben onze mobiele teams twee keer zoveel consulten verleend als in 2024. In 2024 verleenden we 4.327 consulten. Vorig jaar waren dat er al 9.500.
Geen andere keuze dan vluchten
Voor veel mensen die dicht bij de frontlinie wonen, duurt het lang voordat ze beslissen om hun huis te verlaten. Het is een extreem moeilijke beslissing, ondanks het grote gevaar dat de oprukkende frontlinie met zich meebrengt. Met beperkte financiële middelen en weinig alternatieven blijven ouderen en mensen met chronische ziekten vaak thuis. Totdat de aanhoudende bombardementen, de ineenstorting van infrastructuur en het gebrek aan medische zorg hen geen andere keuze laat dan vluchten.
Tekort aan zorgpersoneel in ziekenhuizen
Ziekenhuizen en zorgcentra worstelen met een enorm tekort aan personeel. ‘Een ziekenhuis dat we ondersteunden vlak bij de frontlinie had zelfs geen chirurg, totdat we voorstelden om er een medisch team te stationeren’, vertelt onze landencoördinator Robin Meldrum. ‘Gedurende twaalf maanden heeft ons team 452 operaties uitgevoerd of hierbij geassisteerd in dit ziekenhuis. Totdat de frontlinie te dichtbij kwam en we ons moesten terugtrekken. Daarna zijn we een ander ziekenhuis gaan ondersteunen dat iets verder van het actieve gevechtsgebied af lag.’
Niets blijft gespaard in deze oorlog
De omvang van de verwoesting in Oekraïne is enorm. De frontlinie verschuift voortdurend. Er worden zwaar geschut, drones en raketten ingezet. Niets en niemand blijft gespaard wanneer het front zich verplaatst. Ook onze teams zijn gedwongen om zich aan te passen. We hebben inmiddels zeven ziekenhuizen en meer dan veertig plekken waar we mobiele klinieken hadden, moeten verlaten. De situatie werd te gevaarlijk.
Een begrafenis op afstand
Liubov Kuzmenko (65) uit Siverskodonetsk woont ook in de opvang met Kateryna en Damir. Ze vertelt dat haar appartement is geplunderd nadat de Russische troepen de controle hadden overgenomen. Maar het ergste vindt ze de scheiding van haar familie. ‘Mijn ouders bleven daar wonen onder bezetting van de Russen. Mijn vader stierf in 2024 en ik kon niet terugkeren om hem te begraven. Ik stuurde mijn moeder videoboodschappen. Het doet pijn dat ik er niet bij kon zijn.’
Naarmate de oorlog voortduurt, zijn ziekenhuizen, apotheken, scholen en winkels verwoest of gesloten. Hele gemeenschappen zijn onbewoonbaar geworden. Door de voortdurende gevechten neemt het aantal ontheemden toe. De humanitaire noden worden steeds groter.
Onze medische hulp in Oekraïne
Wij blijven medische en psychologische zorg verlenen in heel Oekraïne. We ondersteunen ziekenhuizen nabij de frontlinie. Ook vervoeren we oorlogsgewonden naar veiliger gebied zodat ze de specialistische zorg kunnen krijgen. Met mobiele klinieken ondersteunen we mensen op de vlucht. Bovendien bieden we met deze mobiele klinieken flexibel hulp aan mensen die vlakbij de frontlinie wonen.