Ons werk
Hulp bij oorlog & conflict

In meer dan een derde van onze projecten helpen we mensen in oorlogsgebieden en conflictzones. Dit doen we onder andere in Libanon, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Iran, Nigeria, Soedan, Myanmar, Jemen, en vele andere. Deze tijd vraagt om 24/7 medische zorg. Hulp is van levensbelang.

Een vrouw en haar kinderen zoeken naar hun spullen onder het puin in Gaza-Stad.

Onze hulp tijdens oorlogsgeweld

Acute zorg en operaties

Oorlog en geweld verwoesten mensenlevens op een directe en grootschalig manier. Het aantal slachtoffers loopt flink op, dus er is extra spoedeisende en chirurgische hulp nodig. Kijk naar Jemen: na zeven jaar oorlog zie je daar de gevolgen van zowel gerichte als willekeurige aanvallen. Mensen raken ernstig gewond, maar ook ziekenhuizen en watervoorzieningen worden kapotgeschoten. Onze teams bieden daarom direct noodhulp. We behandelen niet alleen verse wonden van bommen of kogels, we voeren ook operaties uit om oude verwondingen te herstellen.

Daarnaast helpen we kwetsbare mensen die reguliere zorg nodig hebben. Vooral zwangere vrouwen of mensen met een chronische ziekte zoals HIV of diabetes kunnen niet wachten op medische zorg en hebben directe hulp nodig.

Zorg bij langdurige conflicten

Bij langdurige conflicten verschilt de situatie en de zorg die mensen nodig hebben. De realiteit voor een hele generatie mensen in conflictlanden is beangstigend. Zij maken mee dat er bommen op hun huis vallen, kogels door hun muren vliegen of dat familie voor hun ogen wordt vermoord. Maar ook wordt seksueel misbruik ingezet als oorlogswapen. Onze teams zien veel patiënten met ernstige psychische problemen door deze trauma’s, zoals PTSS.

Omdat er op veel plekken helemaal geen psychische hulp is, zetten we vaak onze eigen programma’s op. Dat is niet altijd makkelijk. Er rust vaak nog een taboe op psychische problemen; mensen vinden het eng of schamen zich ervoor. Daarom werken we samen met de lokale bevolking om uit te leggen hoe belangrijk deze zorg is. Ondanks deze uitdagingen blijft psychische hulp een van onze belangrijkste taken. Onze psychologen helpen slachtoffers van marteling of verkrachting om te gaan met de situatie en hun leven weer op te pakken.

Hulp voor mensen op de vlucht

Oorlog en ontheemding zorgen voor extra gezondheidsrisico’s. In gebieden zoals Syrië, Soedan of Bangladesh zijn miljoenen mensen gevlucht en terecht gekomen in vluchtelingenkampen waar zij dicht op elkaar wonen. Een gebrek aan schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen zorgt ervoor dat mensen sneller ziek worden. Ziektes zoals cholera en mazelen verspreiden zich dan razendsnel. Omdat het onveilig is en ziekenhuizen niet meer werken, missen zij bovendien cruciale preventieve zorg en vaccinaties.

Om een ziekte-uitbraak te voorkomen of verspreiding tegen te gaan, zorgen onze teams voor schoon water en sanitaire voorzieningen en zetten we vaccinatiecampagnes op.

:Help mee

Door oorlog en conflict leven mannen, vrouwen én kinderen overal ter wereld in afschuwelijke crisissituaties. Zij hebben dringend medische zorg nodig. Met jouw steun helpen we hen die dat het hardst nodig hebben.

Een man draagt een huilend kind voor een gebouw verwoest door een Israëlische luchtaanval in Gaza-Stad.

Bij welke oorlogen en conflicten helpen wij?

Gaza

In Gaza is het zorgsysteem zwaar beschadigd en blijft de situatie kwetsbaar. Zolang het kan, blijven onze teams zorg verlenen in Gaza. We bieden chirurgische en klinische zorg in het Al-Awda ziekenhuis en vangen gewonde patiënten op in onze kliniek in Gaza-stad. Met de teams en voorraden die al in het gebied zijn, zetten we onze medische zorg voort.

Libanon

In Libanon zien we de impact van de oplopende spanningen en bombardementen in het Midden-Oosten. Honderdduizenden mensen zijn op de vlucht geslagen. Onze teams passen hun activiteiten aan om in te spelen op de groeiende noden van ontheemden, terwijl we tegelijkertijd de continuïteit van zorg binnen onze lopende projecten waarborgen.

Irak

Al tientallen jaren hebben de Irakezen veel te verduren. Protesten die met geweld gepaard gaan, zoals de Golfoorlog, de oorlog met buurland Iran en de strijd tegen de IS. Veel mensen zijn gevlucht. Ziekenhuizen zijn gebombardeerd, er is een tekort aan medisch personeel en door schaarste zijn medicijnen onbetaalbaar geworden.

Iran

In Iran voeren wij drie medische projecten uit, waarbij we essentiële gezondheidszorg bieden aan kwetsbare groepen. We verlenen onder meer medische en verloskundige zorg, doen aan screening en behandeling van infectieziekten en bieden psychosociale ondersteuning. Na de escalatie van geweld in februari 2026 hebben we onze kliniek in Teheran heropend en uitgebreid, onder andere voor spoedzorg.

Syrië

Dertien jaar oorlog heeft diepe sporen achtergelaten in Syrië. Meer dan veertien miljoen Syriërs zijn ontheemd, en veel mensen leven in erbarmelijke omstandigheden. Met de val van de voormalige Syrische regering verandert de situatie in het land snel. Onze teams bieden al jaren medische hulp in het Noord-Oosten en Noord-Westen van Syrië.

Jemen

De gevolgen van een jarenlange oorlog zijn immens voor de mensen in Jemen. Sinds 2015 zijn er meer dan 22.000 luchtaanvallen geweest, die het land compleet hebben verwoest. Stijgende voedselprijzen en tekorten zorgen voor ondervoeding en ruim de helft van de ziekenhuizen is deels of niet operationeel.

Oekraïne

Hoe biedt je medische noodhulp wanneer een land middenin een verwoestende oorlog zit? In Oekraïne bieden onze teams zorg vanuit een trein dat is omgebouwd tot een noodziekenhuis. Onze teams blijven noodhulp bieden door patiënten te behandelen, psychologische zorg te bieden en medische goederen te leveren.

Afghanistan

Na de oorlog en sinds de machtsovername door de Taliban bevindt Afghanistan zich in een crisis. Er is een schrijnend tekort aan voedsel en medische zorg. Artsen zonder Grenzen onderhandelt met de Taliban om medische hulp te kunnen blijven bieden in vijf verschillende projecten verspreid over het land.

Centraal-Afrikaanse Republiek

De Centraal-Afrikaanse Republiek (CAR) is een land waarover je weinig hoort. We zijn getuige van het voortdurende conflict en maken ons ernstig zorgen om het extreme geweld. Niet alleen om de schotwonden en messteken, maar ook de indirecte gevolgen zijn groot.

DR Congo

Het oosten van de Democratische Republiek Congo herstelt nog steeds van de Tweede Congolese Burgeroorlog, waarbij zes miljoen mensen zijn omgekomen. Nog steeds heeft geweld een groot deel van het land in haar greep. De humanitaire behoeften zijn enorm. Onze teams bieden hulp in 20 van de 27 provincies: een van onze grootste hulpprojecten ooit.

Ethiopië

Ethiopië kampt met armoede, extreem weer én conflicten. Door oplaaiend geweld in Tigray eind 2020, hebben miljoenen mensen halsoverkop alles achtergelaten. Medische faciliteiten zijn doelbewust aangevallen en burgers geëxecuteerd.

Nigeria

Rust na de bloedige burgeroorlog van de jaren zeventig is het land helaas niet gegund. Onze teams bieden medische noodhulp aan mensen die gevlucht zijn voor onverminderde gevechten tussen het Nigeriaanse leger en gewapende groepen. Maar alsnog kunnen naar schatting 1 milijoen mensen geen hulp krijgen omdat wij geen veilige toegang krijgen tot delen van Nigeria.

Sierra Leone

Dit kleine land in het noordwesten van Afrika is het toneel geweest van een 11 jaar durende verwoestende burgeroorlog.  De gezondheidszorg moet opnieuw worden opgebouwd. Onze teams in Sierra Leone werken in ziekenhuizen, klinieken en in de lokale samenleving. We richten ons vooral op medische zorg voor moeders en jonge kinderen.

Soedan

Soedan gaat gebukt onder een verwoestende oorlog. Tienduizenden doden door zwaar geweld, steden liggen in puin, ziekenhuizen zijn gebombardeerd en miljoenen mensen zijn op de vlucht. Het is inmiddels de grootste humanitaire crisis ter wereld: één op de vijf Soedanezen heeft huis en haard moeten verlaten.

Zuid-Soedan

Al jarenlang worden mensen in Zuid-Soedan getroffen door conflict. Duizenden mensen slaan op de vlucht en zoeken veiligheid op plekken waar nauwelijks voedsel, schoon water of medische zorg beschikbaar is. Onze teams bieden medische hulp in moeilijk bereikbare gebieden.

Tsjaad

In 1960 werd Tsjaad na jarenlange kolonisatie onafhankelijk. Sindsdien is het land politiek instabiel, en wordt er continu gevochten. In de buurlanden woedt oorlog, met grote vluchtelingenstromen naar Tsjaad tot gevolg. In Tsjaad is snel handelen van levensbelang. Daarom hebben wij voor dit land altijd een speciaal noodhulpteam klaar.

Myanmar

Dit land heeft al tientallen jaren last van grof geweld. Sinds de machtsovername door het leger in 2021 vechten verzetsgroepen terug, maar het leger onderdrukt elk protest met geweld. Miljoenen mensen zijn gevlucht en leven in grote armoede. Een groot deel van de bevolking heeft dringend hulp nodig, maar die komt er nauwelijks. Omdat de wereld hier weinig aandacht voor heeft, is Artsen zonder Grenzen een van de weinige organisaties die de mensen in Myanmar helpt.

Pakistan

Al meer dan een halve eeuw kampt Pakistan met landelijke politieke onrust en regionale conflicten. Binnen het land zelf vinden aanslagen plaats en tussen Pakistan en India lopen de spanningen nog steeds op.

Haïti

Het geweld in Haïti blijft toenemen door de politieke instabiliteit in het land. Het gezondheidssysteem staat onder enorme druk door het geweld en een reeks aan natuurrampen.

Veelgestelde vragen over oorlog en conflict

Wat is het verschil tussen een oorlog en een conflict?
Elke oorlog is een conflict, maar niet elk conflict is een oorlog. Bij oorlog gaat het om een strijd tussen twee of meer volkeren of staten. Een conflict is een confrontatie tussen groepen of individuen die gewelddadig kan zijn.
Hoeveel oorlogen zijn er nu?
Sinds 2013 zijn er wereldwijd meer dan 100 oorlogen begonnen en ongeveer de helft daarvan zijn nog steeds gaande. Waaronder de oorlog in Jemen, Syrië, Oekraïne en Somalië. Onze teams zijn actief aan de frontlinie om oorlogsslachtoffers te helpen.
Zijn er regels omtrent zorg tijdens oorlogen en conflicten?

Regels omtrent zorg zijn opgenomen in het Humanitair Oorlogsrecht, een internationaal erkend recht om burgers en mensen die niet deelnemen aan de gewapende strijd te beschermen. Dat geldt voor oorlogen en voor gewapende conflicten. Het Humanitair Oorlogsrecht verbiedt aanvallen gericht op zorgpersoneel. Een andere regel is dat artsen en zorgpersoneel geen gewonden mogen weigeren. Iedere gewonde, burger of soldaat, heeft recht op medische zorg, ongeacht aan welke kant zij staan.

Wat voor gevolgen hebben oorlogen en conflicten?

Wanneer er oorlog uitbreekt, stopt de normale zorg vaak direct. Dit is levensgevaarlijk voor zwangere vrouwen en voor mensen die elke dag medicijnen nodig hebben, zoals bij diabetes of hiv. Tegelijkertijd worden eten en spullen onbetaalbaar. De constante angst en onzekerheid zorgen bovendien voor grote psychische nood. In oorlogsgebieden zien we vaak meer seksueel geweld. Soms gebruiken gewapende groepen verkrachting om de bevolking te onderdrukken. Door aanhoudend geweld duurt het vaak heel lang voordat slachtoffers de juiste medische hulp krijgen.

Tijdens oorlogen en gewapende conflicten stijgt de behoefte aan zorg, terwijl de gezondheidszorg juist met tekorten kampt en infrastructuur is verwoest. In conflictgebieden doen we daarom wat op dat moment het hardst nodig is. Help je mee?

Wat doet Artsen zonder Grenzen aan wederopbouw?

Ons werk is volledig gericht op medische noodhulp aan oorlogsslachtoffers. Dat verschilt van wederopbouw tot aan ontwikkelingshulp. Want daarbij gaat het om het verbeteren van de mensenlevens. We zetten projecten op, ondersteunen ziekenhuizen en bouwen soms ziekenhuizen, maar wel met het doel om weg te gaan en het over te laten aan de mensen en of autoriteiten in de landen zelf. In sommige landen bieden we wel structurele medische hulp. Wanneer de gezondheidszorg zeer beperkt is, kan het zijn dat we meer leed veroorzaken door te vertrekken dan te blijven.

Leven in een oorlogsgebied is leven in angst:Hulp is hard nodig

Een man bezoekt met zijn zoontje een behandelingscentrum van Artsen zonder Grenzen.

Meer over Onze noodhulp