In de stad Misrata zijn de sporen van de gevechten duidelijk zichtbaar. Foto september 2011.

Libië

Veel mensen die oorlog, vervolging of extreme armoede proberen te ontkomen verblijven in Libië, onder zeer slechte omstandigheden. Artsen zonder Grenzen verleent medische en psychologische hulp.

Libië heeft te kampen met een gewapende strijd in verschillende delen van het land. De onveiligheid, economische crisis en de totale ineenstorting van handhaving van de orde en het rechtssysteem maakt van het dagelijks leven een voortdurende worsteling. Tegelijkertijd is Libië een eind- en doorreisbestemming voor honderdduizenden vluchtelingen, asielzoekers en migranten die proberen aan oorlog en conflict, extreme armoede of vervolging te ontkomen.

 

Geen asielverleningssysteem

Migranten kunnen niet terug naar huis, vluchtelingen en asielzoekers krijgen geen bescherming doordat er geen functionerend asielverleningssysteem is – de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR* er een beperkte rol en Libië heeft het Verdrag van Genève (1951)* niet ondertekend. Mensen die op zee door de Libische kustwacht onderschept worden of in Libië zelf worden aangehouden, worden naar detentiecentra gebracht. Veelal in voormalige fabrieken of pakhuizen.

 

Slechte leefomstandigheden

In en rond hoofdstad Tripoli geven onze teams medische zorg aan mensen die vastgezet zijn. In zeven detentiecentra, beheerd door het Directoraat voor de bestrijding van illegale migratie (DCIM), gaven zij in het eerste kwartaal van 2017 meer dan 4.000 medische behandelingen. Elke maand werden er zo’n 1.300 mensen behandeld voor voorkombare ziektes en aandoeningen als huidinfecties, diarree, luchtweginfecties en ondervoeding. Deze zijn het directe gevolg van de leefomstandigheden in de detentiecentra, die aan geen enkele nationale of internationale standaard voldoen.

 

Een hulpverlener van Artsen zonder Grenzen praat met mensen die vastzitten in een detentiecentrum in Tripoli, Libië.

 

Ondervoeding

Zo wordt er onvoldoende eten gegeven in de detentiecentra. Doordat de voedselaanlevering soms zelfs helemaal stokt, kregen mensen in twee detentiecentra zelfs dagenlang helemaal geen eten. Artsen zonder Grenzen behandelde daarom volwassenen die leden aan acute ondervoeding. In januari waren dat er 13, in februari 19 en in maart 20.

 

Wetteloosheid

Het aantal mensen dat vastgehouden wordt, verschilt aanzienlijk per detentiecentrum. Zonder enige wetshandhaving in het land is het onduidelijk hoe het detentiesysteem functioneert. Mensen worden bij willekeur vastgezet. Zij worden van zee geplukt door de Libische kustwacht, gearresteerd op straat, opgepakt bij nachtinvallen of door individuen gebracht. Zo ook worden mensen soms ineens overgebracht naar andere, onbekende locaties.

 

Overbevolking

Er worden veel mensen in kleine ruimtes vastgezet. Dat zorgt voor spier- en gewrichtspijnen en voor de verspreiding van besmettelijke ziektes. Dat mensen ook veel luchtweginfecties hebben, is het gevolg van slechte ventilatie. In de eerste maanden van 2017, toen wij met mobiele klinieken de detentiecentra bezochten, werd dat enigszins verbeterd, maar bleven wij overbevolkte ruimtes zien.

 

De ruimtes waarin mensen worden vastgehouden zijn vaak overvol. Abu Salim detentiecentrum, Tripoli, Libië.

 

Geestelijke gezondheid

Het feit dat mensen vastzitten zonder te weten waarom of voor hoe lang, heeft daarnaast een grote impact op de geestelijke gezondheid. Veel mensen die wij zagen, lijden aan hypervigilantie, een aandoening waarbij je voortdurend gevaren om je heen ziet. Velen kampen ook met zelfmoordneigingen of hebben slaapproblemen, paniekaanvallen, depressies of posttraumatische-stressstoornissen. Artsen zonder Grenzen geeft daarom ook psychosociale hulp.

 

Verwondingen

Ook behandelen we patiënten met verwondingen, kneuzingen en snijwonden. Bij een medische noodsituatie proberen we mensen over te laten brengen naar ziekenhuizen in Tripoli voor specialistische zorg. Dat deden we in het eerste kwartaal van 2017 53 keer. En elke keer is dat een ingewikkeld, tijdrovend proces. Veel ziekenhuizen willen bovendien geen mensen uit detentiecentra opnemen.

 

Schoon water

Toegang tot voldoende schoon water, latrines en douches zijn cruciaal om ziektes en infecties te voorkomen. In de meeste detentiecentra waar wij werken krijgen mensen nu dagelijks de minimale hoeveelheid water om te drinken en te wassen. Wij hebben daartoe watertanks, leidingen en waterpunten aangelegd en onderhouden deze regelmatig. Stroomuitval en watertekorten in Tripoli zorgen echter met enige regelmatig voor verstoringen in de watertoevoer in detentiecentra.

 

Hygiëne

In geen enkel detentiecentrum kunnen mensen op elke moment van de dag naar de wc. Er zijn wel inspanningen gedaan om de hygiënische omstandigheden te verbeteren. Zo deelt Artsen zonder Grenzen zeep en schoonmaakmiddelen uit. De mensen hebben echter niet altijd directe toegang hiertoe of deze middelen worden zelfs ingenomen.

 

Gemilitariseerde omgeving

De medische hulp van Artsen zonder Grenzen in de detentiecentra vindt plaats in een gemilitariseerde omgeving. Het dagelijks leven van onze patiënten worden streng beheerst. Onze hulpverleners krijgen ook niet altijd de vrijheid om zelf te bepalen wie er het hardst hulp nodig heeft of zelfs welke patiënten zijn te zien krijgen. Ook de noodzakelijke privacy bij een medische behandeling wordt niet altijd gegeven. In sommige detentiecentra krijgen we een aparte ruimte, maar in andere niet.

 

Moeilijke keuze

Het is een moeilijke keuze voor Artsen zonder Grenzen om te werken in een omgeving waarin mensen in mensonwaardige omstandigheden worden vastgehouden. Onze hoop is echter dat onze aanwezigheid en onze medische zorg bijdraagt aan het verbeteren van die omstandigheden en het lijden van deze mensen verlicht. Artsen zonder Grenzen is en blijft fel tegen de willekeurige opsluiting van migranten, vluchtelingen en asielzoekers in Libië.

 

Juni 2017

 

* Zie rapport UNHCR over Libië

**Tekst Verdrag van Genève

4.000
medische behandelingen in de eerste maanden van 2017
7
detentiecentra in en rond Tripoli waarin we werken
53
keer brachten we mensen over naar ziekenhuizen voor levensreddende zorg
Hulp
vindt plaats in gemilitariseerde omgeving
Sluit zoeken

Zoekveld