Van virus naar pandemie

Sommige mensen spreken van corona, of 'het nieuwe coronavirus', om duidelijk te maken dat ze het huidige virus bedoelen. De officiële benaming van het virus is: SARS-CoV-2. Dit staat voor ‘severe acute respiratory syndrome coronavirus 2'. En waarom dan die 2? Dat is omdat er in 2002 ook een coronavirus rondging in Azië: SARS-CoV-1.

Het nieuwe virus is erg besmettelijk, en zo was er al snel sprake van een epidemie: een ziekte-uitbraak. Deze epidemie verspreidde zich in de loop der tijd over verschillende continenten. Wanneer dat gebeurt spreken we van een pandemie.

COVID-19 in België
Arts Louis zonder en met beschermende kleding om veilig coronapatiënten te behandelen. ©Albert Masias

Corona, coronavirus of COVID-19, weet jij hoe het zit?

Laten we het ophelderen: als iemand ziek wordt van het nieuwe coronavirus, spreken we van de ziekte COVID-19, wat staat voor 'Corona Virus Disease, 2019'.
Dus: corona is het virus, COVID-19 is de ziekte die je ervan kan krijgen.

Verwarrend? Vergelijk het met de naamgeving bij een ziekte als aids. Wie besmet raakt met hiv (het virus), kán de ziekte aids krijgen. De ziekte en het virus krijgen altijd verschillende namen.

Zo verspreidt corona zich

Als iemand besmet is met het virus, komen er bij het hoesten of niezen druppeltjes naar buiten met daarin duizenden virussen. Zo’n virus is vele malen kleiner dan een bacterie. Als je die inademt, komen die deeltjes het lichaam binnen. Als het virus op je hand zit, kan het ook via aanraking met je ogen, mond of neus het lichaam in komen. Eenmaal binnen in onze cellen vermenigvuldigen de virussen zich duizenden keren, waardoor de cellen beschadigen. Hoe meer beschadigde cellen, hoe zieker je wordt. Wat uiteindelijk zelfs kan resulteren in een longontsteking met fatale gevolgen. Op dit moment is er geen vaccin dat je tegen COVID-19 beschermt. Er is ook nog geen speciale behandeling.

Waarom wordt de één wel, en de ander niet ziek?

Iedereen kan besmet raken met het virus, maar niet iedereen ervaart dezelfde klachten, of wordt ziek. Hoe dat precies komt, is nog niet bekend. Omdat het coronavirus pas net ontdekt is, is er nog veel onduidelijk. Veel voorkomende symptomen van mensen die wel ziek worden zijn verkoudheid, niezen, hoesten, keelpijn, moeilijk ademen en koorts. Maar er zijn dus ook mensen die heel weinig of zelfs niets van het virus merken. Zij dragen dus wel het virus, maar hebben niet de ziekte COVID-19. Er zijn aanwijzingen dat ook mensen zonder symptomen anderen kunnen besmetten. Op dit moment wordt dit nader onderzocht.

Kwetsbare groepen

COVID-19 is met name gevaarlijk voor mensen die het risico lopen op ernstigere klachten van de ziekte. Dat gebeurt voornamelijk bij mensen ouder dan 70 jaar. Maar ook jongere mensen met onderliggende ziektes zoals een afwijking aan de luchtwegen, diabetes of een chronische hartaandoening. Kwetsbare groepen zijn ook mensen met hiv, vanwege hun lage weerstand, en tbc (vanwege hun lage weerstand en longaandoeningen).

Waarom handen wassen zo belangrijk is

Het klinkt zo simpel: was je handen om besmetting te voorkomen. Maar het werkt écht! Als je je handen 20 tot 30 seconden wast met water en zeep, omring je het virus op je huid met zeepmoleculen, die ervoor zorgen dat het virusomhulsel kapot gaat. Die moet je dan nog wel goed wegspoelen met water. Kortom: was regelmatig en uitgebreid je handen met voldoende water en zeep.

Andere manieren om besmetting met corona te voorkomen:

  • Moet je hoesten of niezen: bedek dan je neus en mond met een papieren zakdoek en gooi die daarna meteen weg (liefst in een afvalemmer met deksel). Of nies of hoest in de holte van je gebogen elleboog (dan verspreid je het niet via je handen).
  • Hou minimaal 1,5 meter afstand van anderen, zodat je buiten het bereik bent van eventuele virussen die via adem naar buiten komen.
  • Vergeet niet om af en toe gebruiksvoorwerpen zoals je laptop en telefoon schoon te maken.

Angstig of machteloos? Onze psycholoog weet raad

Thuisblijven, handen wassen en 1,5 meter afstand houden. Ook van familie en vrienden. En dat wekenlang.
Voel je je hierdoor soms angstig of machteloos? Dat zijn volgens onze psycholoog Kaz de Jong heel normale reacties in deze situatie. Om je te helpen het hoofd koel te houden heeft hij een aantal praktische tips voor je op een rij gezet. Doe er je voordeel mee, en stuur ze door om anderen te helpen!