5 minuten update: zoeken naar een nieuwe kuur voor tuberculose

Medicijnen

Het begint met een droom

Een nieuwe kuur vinden om mensen met een resistente vorm van tuberculose in korte tijd, veilig en effectief te genezen, dat is onze droom. In 2013 schonk de Nationale Postcode Loterij bijna 6,8 miljoen uit haar Droomfonds aan Artsen zonder Grenzen om deze droom een stap dichterbij te brengen. Uit handen van oud-president Bill Clinton ontving onze toenmalige directeur Arjan Hehenkamp de cheque met de donatie.

Wat houdt ons onderzoek in?

Onze onderzoeksteams hebben combinaties van 2 nieuw op de markt gekomen tuberculosemedicijnen met bestaande antibiotica gemaakt. Zij testen deze op patiënten met multi-resistente of superresistente tuberculose. Uiteraard nadat zij uitgebreid geïnformeerd zijn over wat deelname inhoudt, en met hun toestemming. De patiënten zijn bij ons in behandeling en worden continu gemonitord op voortgang en bijwerkingen. Om de uitkomsten medisch-wetenschappelijk zo solide mogelijk te maken, voeren we ons onderzoek gerandomiseerd uit. Dat houdt in dat patiënten, artsen en andere onderzoekers niet weten wie tot de testgroepen en wie tot de controlegroepen behoren. Het TB-PRACTECAL onderzoek wordt vanuit Londen geleid door ons medisch onderzoeksteam onder leiding van arts Bern-Thomas Nyang'wa. Hij heeft uitgebreide ervaring met het behandelen van mensen met resistente tuberculose en heeft verschillende missies uitgevoerd voor Artsen zonder Grenzen.

Multi-resistentie houdt in dat de vorm van tuberculose bestand is tegen twee van de vier standaardmedicijnen, vaak afgekort als MDR-TB (Multi-Drug Resistance). Superresistente tuberculose betekent dat ook meer dan de helft van de in tweede instantie voorgeschreven antibiotica geen effect op de ziekte heeft. (Ook wel XDR-TB, Extreme Drug-Resistance genoemd).

Onze droomkuur

Een behandeling voor multi-resistente tuberculose:

- die 6 maanden duurt in plaats van de huidige tot wel 2 jaar

- zònder pijnlijke, giftige injecties in plaats van 8 maanden injecties

- van maar 5 pillen per dag in plaats van wel 20

- die minder bijwerkingen heeft en beter te verdragen is

- die een hogere genezingskans heeft dan de huidige 50 procent

- die ook voor mensen met hiv geschikt is

- binnen het bereik van iedereen, waar in de wereld je ook woont.

Waar staan we nu?

  • Wij voeren ons onderzoek uit op 7 locaties in de landen Oezbekistan (2 in de plaatsen Nukus en Tasjkent), Wit-Rusland (1 in Minsk) en Zuid-Afrika (3 in provincie KwaZulu-Natal en 1 in de stad Johannesburg).
  • De twee nieuw op de markt gekomen tuberculosemedicijnen die centraal staan in onze testcombinaties zijn bedaquiline en pretomanide.
  • Ons onderzoek bestaat uit twee fasen. De eerste fase bestaat uit een kortetermijnstudie waarin we 3 combinaties hebben getest, naast de standaardcombinatie. Hieraan hebben 240 patiënten deelgenomen. We hebben deze fase afgerond met een uitgebreide data-analyse.
  • We zijn nu in de tweede fase: een langetermijnstudie waar we in totaal 600 deelnemende patiënten voor nodig hebben. In deze fase gaan wij verder met een studie van de meest geschikte testcombinatie.
  • Hier zijn wij in september 2019 mee gestart. Wij zetten de behandeling van onze bestaande 240 patiënten voort. En we werven nieuwe patiënten voor het onderzoek.
  • Op dit moment doen 425 patiënten actief mee aan het onderzoek (gegevens juli 2020).
  • 185 patiënten hebben hun behandeling afgerond.

Impact van corona (COVID-19)

De coronapandemie heeft impact op al onze projecten wereldwijd. Mensen met tuberculose behoren tot de risicogroep voor corona (COVID-19). Beide besmettelijke ziekten tasten de longen aan. Het is te verwachten dat tuberculosepatiënten ernstig ziek zullen worden als zij met het nieuwe coronavirus besmet raken. Wij hebben onze patiënten erop gewezen dat zij extra kwetsbaar zijn voor corona. We hebben hen via telefoon en met voorlichtingsmateriaal gecoacht hoe zij besmetting kunnen voorkomen.

Ook hebben we de nodige voorzorgsmaatregelen genomen in onze hulp- en onderzoeksprojecten. We willen de veiligheid van onze patiënten en onze hulpverleners zo goed mogelijk waarborgen. We hebben ervoor gezorgd dat wij mensen kunnen testen op corona. En we doen alles in onze macht om de zorg voor onze patiënten zo goed mogelijk voort te zetten. Zo voeren we op een andere manier medische consulten en testen uit. We moesten het screenen van mogelijk nieuwe deelnemende patiënten in een aantal locaties tijdelijk stilleggen. Inmiddels hebben al onze locaties hun werk gelukkig volledig kunnen hervatten.

Bevindingen delen met de wereld

Als we slagen in het vinden van onze droomkuur, willen wij ervoor zorgen dat die in de hele wereld betaalbaar en beschikbaar zal zijn. Wij delen daarom onze resultaten, klinische onderzoeksgegevens en aanbevelingen met regulerende instanties, landelijke overheden en de Wereldgezondheidsorganisatie. En wij bepleiten bij geneesmiddelenfabrikanten en belangrijke partijen in de wereld de noodzaak voor betaalbaarheid van de kuur.

Samenwerking voor ons onderzoek

Voor dit onderzoek volgen wij de strenge regels die voor klinische onderzoeken gelden en maken we aanspraak op (medisch-ethisch) advies en monitoring van medische en wetenschappelijke experts. In Oezbekistan en Wit-Rusland voeren wij ons onderzoek compleet zelf uit, in Zuid-Afrika werken we samen met non-profit researchorganisatie THINK en het universitaire Wits Health consortium. Wij werken samen met experts van het London School of Hygiene and Tropical Medicine (LSHTM), Artsen zonder Grenzen zelf en 3 regulerende instanties in Oezbekistan, Wit-Rusland en Zuid-Afrika. Meer informatie over het team en de toezichtstructuur is te vinden op de (Engelstalige) TB-PRACTECAL website.

Onze strijd tegen tuberculose

Onze teams behandelen in meer dan 20 landen wereldwijd mensen voor tuberculose. In 2019 hebben wij 18.800 mensen gestart op een kuur voor tuberculose en 2.000 voor resistente tuberculose.